Trang chủ » Những chứng bệnh rối loạn tâm thần thường gặp

Những chứng bệnh rối loạn tâm thần thường gặp

(Ngày đăng: 25-06-2018 11:35:50)
Rối loạn tinh thần là tình trạng bệnh về não khiến bệnh nhân mất liên lạc với thực tế và họ nghe, hoặc tin những đều không có thực.

Những chứng bệnh rối loạn tâm thần thường gặp

Chứng rối loạn tâm thần được hiểu là một triệu chứng, đó không phải là một dạng căn bệnh. Nếu lạm dụng quá nhiều chất kích thích, hoặc căng thẳng, hoặc chứng thương nghiêm trọng cũng có thể gây ra chứng rối loạn tâm thần. Rối loạn tâm thần thường xảy ra đầu tiên trong những năm cuối tuổi thiếu niên hoặc ở tuổi trưởng thành sớm. Những người trẻ tuổi đặc biệt dễ bị tổn thương vì những lý do không hiểu rõ cũng có thể dễ bị rối loạn bệnh tâm thần.

Những người bị chứng rối loạn tâm thần thường không thể nào nhận biết được sự khác biệt giữa cái nào là thật, cái nào là ảo. Ngoài ra những lời nói của họ, những hành động của họ cũng thường không rõ ràng và không liên quan đến tình huống đang xảy ra. Dấu hiệu nhận biết rối loạn tâm thần cũng rất dễ dàng, bởi vì những người mắc chứng bệnh này thường giảm hiệu suất công việc hoặc cũng có thể cô lập bản thân, tránh xa những người khác. Những người bị rối loạn tâm thần cũng thường mắc trạng thái hoang tưởng, họ gặp khó khăn trong việc thể hiện ý tưởng của bản thân.

Những chứng bệnh rối loạn tâm thần thường gặp

Theo Điều tra quốc gia về 10 bệnh rối loạn tâm thần thường gặp vừa công bố ngày 18.12, trong cuộc sống hiện đại, nam giới dễ mắc các rối loạn tâm thần do nghiện chất (rượu, chất kích thích, ma tuý), nữ giới dễ bị trầm cảm lo âu, còn trẻ em dễ bị rối loạn hành vi.   

Tâm thần trí thức

Bác sĩ La Đức Cương – Giám đốc Bệnh viện Tâm thần T.Ư 1, đơn vị viết báo cáo cuối cùng cho biết, điều tra được thực hiện bởi các bác sĩ tâm thần ở địa phương, được các chuyên gia Trường Đại học Melbourne (Úc) cố vấn nên kết quả tương đối chính xác. Cụ thể, điều tra đã thực hiện tại 8 xã, đại diện cho 8 vùng sinh thái trên cả nước với tổng số hơn 76.000 người. Kết quả, tỷ lệ rối loạn tâm thần (RLTT) chung của 10 bệnh thường gặp là 14,22%. Nhiều nhất là lạm dụng rượu và nghiện rượu 4,07%, rồi đến lo âu 2,94%, trầm cảm 2,45%, sa trút trí tuệ 1,52%, nghiện ma tuý 0,42%...

Theo bác sĩ Cương, các biểu hiện của RLTT do rượu thường gặp ở người dân là run tay, khó ngủ, thay đổi tính tình, trở nên cáu gắt, bồn chồn. Có đến 95% người bị RLTT do nghiện rượu, lạm dụng rượu là nam giới. Có đến 67% người bị RLTT do uống rượu hàng ngày, 97% trong số họ bị ảnh hưởng đến học tập và công việc, 73% gặp rắc rối trong quan hệ với gia đình và bạn bè do sử dụng rượu.  “Có một tỷ lệ không nhỏ trong số họ gặp triệu chứng loạn thần như ảo giác, hoang tưởng. Đây là những người có nguy cơ cao gây ra các vụ thảm sát do hoang tưởng, ảo giác” – bác sĩ Cương nhận định.

Bác sĩ Cương phân tích, theo điều tra này, dân số Việt Nam năm 2015 ước tính khoảng 93 triệu người thì đang có gần 3,8 triệu người nghiện rượu với các triệu chứng RLTT đặc trưng. Đa số họ mất sức lao động hoặc giảm năng suất lao động. Nếu không có các can thiệp y tế, số người nghiện rượu sẽ gia tăng và kéo theo nhiều hệ lụy xã hội. 

Trẻ em dễ rối loạn hành vi

Theo điều tra, có một tỷ lệ không nhỏ thanh thiếu niên bị rối loạn hành vi (0,21%). Trong đó cao nhất là ở thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà (0,35%). Bác sĩ Cương đánh giá, Diên Khánh là thị trấn vừa phát triển, chịu nhiều tác động của kinh tế đô thị, giới trẻ chưa kịp thích ứng nên gặp các RLTT. Đa số các em bị rối loạn hành vi có kết quả học tập trung bình và kém, chơi với bạn xấu. 100% các em này có hành vi trộm cắp, thường xuyên bỏ nhà sống qua đêm nơi khác, nói dối… “Điều này cho thấy, các tác động xã hội ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của thanh thiếu niên. Các kế hoạch phát triển kinh tế cần phải kèm theo những can thiệp nhằm giảm tải tác động xấu lên đời sống, tâm lý của người dân” – bác sĩ Cương khuyến nghị.

Còn theo khảo sát rối loạn tăng động giảm chú ý trên hơn 6.300 trẻ tại các trường tiểu học và THCS Hà Nội do Bệnh viện Tâm thần Hà Nội tiến hành, có đến 6,37% số trẻ em bị tăng động giảm chú ý. Các em tăng động thường có biểu hiện như hoạt động liên tục, hay đánh nhau, nói quá nhiều… Còn các em giảm chú ý gặp khó khăn khi phải duy trì nhiệm vụ nào đó, dễ sao nhãng, không tuân theo hướng dẫn. Do đó, các em bị tăng động giảm chú ý thường gặp khó khăn trong học tập, không hoà nhập với bạn bè. “Đáng nói, gần 2/3 cha mẹ có con bị biểu hiện rối loạn tăng động, giảm chú ý đến 2 năm mới biết con bị mắc chứng này. Trong khi đó, nếu biết sớm và điều trị phù hợp, trẻ sẽ khỏi bệnh, học tập tốt hơn” – bác sĩ Lý Trần Tình – Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội cho biết.

Bác sĩ La Đức Cương cho biết: Nếu các bệnh RLTT do nghiện chất chủ yếu là nam giới thì các bệnh trầm cảm, lo âu, đại đa số là nữ giới (trầm cảm chiếm 2,45% dân số). Bệnh nhân trầm cảm thường mất ngủ, chán ăn, mất thú vui và đặc biệt gần 30% bệnh nhân nghĩ đến chết chóc, 16% đã có hành vi tự sát không thành. Đây là những người cần được đi khám và điều trị ngay, trước khi có những hậu quả đáng tiếc xảy ra. 

Cần chú trọng trầm cảm ở người già

Trầm cảm ở người già cũng đang gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, hầu hết dấu hiệu trầm cảm của người già lại bị bỏ qua do nhiều người cho rằng đó là các biểu hiện bình thường của người già, do bệnh tật, do uống thuốc. Để điều trị trầm cảm ở người già, điều quan trọng là thay đổi môi trường sống và tăng cường tiếp xúc, giao lưu, tạo điều kiện lao động nhẹ nhàng, có ích, vui khoẻ cho người già.

Trầm cảm biến đàn ông thành “hoạn quan”

Trầm cảm khiến tinh thần và thể xác của con người suy sụp. Đối với đàn ông, chức năng tình dục cũng bị giảm sút, thậm chí bất lực do cơ bắp chùng, trí tuệ mệt mỏi không hưng phấn được. Biểu hiện rõ nhất của trầm cảm là giao tiếp thu hẹp, gương mặt mệt mỏi, lờ đờ, mất ngủ. Do đó, khi có các triệu chứng kéo dài vài tuần kèm theo trạng thái u uất, lo âu, người dân cần đi khám ngay để được điều trị.

Phát hiện sớm dễ điều trị

Nhiều cha mẹ cho rằng con cái nghịch ngợm, phá phách chỉ là hiện tượng chung của trẻ em, thậm chí còn cho rằng hiếu động mới thông minh. Tuy nhiên, đây là một bệnh cần phải điều trị càng sớm càng tốt. Trẻ tăng động giảm chú ý gặp khó khăn trong học tập, không có khả năng hoàn thành công việc, không có bạn bè. Trẻ cũng dễ gây tai nạn cho bản thân vì thường có hành vi chống đối, làm ngược lại lời người lớn. Nên phát hiện bệnh của con trước 7 tuổi để có can thiệp thích hợp như giúp trẻ kiểm soát điều chỉnh hành vi, nếu nặng mới phải dùng thuốc.